नआत्तिनुस्, यो रुघाखोकी लाग्ने समय पनि हो

चैत १७, २०७६ | आजको अर्थ
ajaako_artha

- खिमराज अधिकारी

कोरोना भाइरस (कोभिड १९) ले विश्वभर महामारीकाे रूप लिएपछि अहिले विश्वका मानिसहरू त्रसित छन् । नेपालमा पनि काेराेनाका बिरामीहरू देखिन थालेकाेले डर नमान्ने कुरै भएन । 

काेराेनाका लक्षण रूघाखाेकी पनि भएकाे भन्ने हल्लाले गर्दा मानिसहरू नाक चिसाे हुँदा वित्तिके डराउने अवस्था छ । तर याे विलकुल गलत हाे ।

किनकी एक त काेराेना भाइरसकाे लक्षण सिँगान बग्नेगरी रूघाखाेकी लाग्ने हाेइन । अर्काेतिर अहिले माैसम परिवर्तनकाे पनि समय भएकाेले रूघाखाेकी लाग्नु सामान्य हाे । 

के हाे रूघाखाेकी ः

रूघाखाेकी मौसम फेरबदल हुँदा अर्थात ऋतु परिवर्तन हुँदा शारिरिक र बाहिरी तापक्रमको सन्तुलन नमिल्दा , नमिलाउदा लाग्न सक्छ । 

रुघाखोकी अतिछिटो सर्ने तिब्र किसिमको सक्रामक रोग हो ।

याे अधिकांशमा देखिने समस्या हो । जस्ले टाउको दुख्ने ,नाकको दुबै तर्फ सुनिने, pharnyx, स्वरयन्त्र, स्वासनलि र साहायकनलिहरु पनि केहि मात्रामा सुनिने हुन्छ ।

यो सरुवा रोग भन्दा अति नै सामान्य सरुवा रोग अन्तरगत पर्दछ । रुघाखोकी बिस्वव्यापी रूपमा फैलिने सामान्य सरुवा रोग हो ।

रूघाखाेकी भिटामिन ए ,डि ,आइरनकाे कमि वंशानुगत र सक्रमणको कारण उत्पन्न हुन सक्छ।

नेपालीहरुको हकमा बढी धुलो, धुवाँ , सौर्यको एलर्जी  र खानपान बाट रुघाखोकी लागेको पाइन्छ । कसैकसैलाइ हरेक महिना त कसैलाई बर्षको २/३ पटक सताएको नै हुन्छ ।

उचित आराम गरेको खण्डमा २ देखि ७ दिन भित्रमा आफै निको हुने गर्दछ । यदि यस्लाइ बेवास्ता गरियो भने विभिन्न प्रकारका जटिलता आउन सक्दछन ।

जस्तै निमाेनिया, लहरेखोकी, पिनास आदि । सानो हेलचेक्राइको कारणले समयमानै उपचार गराइएन भने विभिन्न किसिमका ब्याक्टेरियाले (Sinusitis,Otitis Media ,Laryngitis,Tracheitis ,bronchitis) को दीर्घकालीन रोगी हुने सम्भावना रहन्छ ।

रुघाखोकी लागेका बिरामीहरु सेल्फ क्वारेन्टाइनमा बस्ने र पुर्ण रूपमा आराम गर्ने हुँदा छिटो निको हुन्छ अन्यथा यसकाे समय लम्बिनुका साथै ब्याक्ति कमजोर र अल्छि हुनाले नियमित कार्य प्रभावित हुने गर्दछ।

फलस्वरूप कार्यक्षमता घट्दै गएर विभिन्न किसिमका क्षतीको सामना गर्नु पर्दछ । यसरी एक ब्याक्तीले उठाएको क्षतिलाइ राष्ट्रिय क्षतीको रूपमा लिन सकिन्छ जस्तै अहिले बिश्वमा मानव जातिलाइ संकटको रूपमा रहेको कोरोना भाइरस (कोभिड १९) ।

रुघाखोकीले प्रत्येक उमेर लिङ्गका ब्याक्तीलाई सताउने गर्दछ तर ५ बर्ष मुनिका बालबालिका र ७० बर्ष माथीका वृद्धबृद्दा लाई यस्ले छिटो सक्रमण गर्दछ ।

बिकशित देशहरुले रुघाखोकीलाई तीब्र सक्रमणको रुपमा लिए पनि कोरोना अर्थात कोभिड १९ को रोकथाम गर्न सकेका छैनन् । प्रयास भने जारी राखेका छन ।

रुघाखोकी अति शुस्म Filterable Virus द्वारा लाग्ने गर्दछ । भाइरस विभिन्न किसिमका भए पनि एकैनास तरिकाले लक्षणहरु देखाउदछन । सफा भै नबस्नु , वातावरणीय परिवर्तन, धुलोका कणहरु , अधिक हावाहुरि, बढी भिडभाड , मौसम अनुसारको पहिरन नहुनु , खानेकुरा स्वस्थ नहुनु आदि कारण रुघाखोकीका सहयोगी हुन सक्दछन ।

Droplet Infection को माध्यमबाट एक ब्याक्ती बाट अर्को ब्याक्तीमा सर्ने सरुवा रोग सार्नमा प्रत्येक्ष सम्पर्कको ब्याक्ति बाहक को रूपमा प्रधान भुमिकामा रहन्छ ।

रोग जन्यबिशक्त जिबाणु धुलोका कणमिश्रित भएपछि हाबामा घन्टौं सम्म जिवित रहन्छन ।फलस्वरूप हाबाको माध्यमबाट आफ्नो एरिया वरिपरिका मानिसलाई समेत सक्रमित तुल्याउन सक्छ ।

संक्रमित मानिसले प्रयोगमा ल्याएका सामाग्रीबाट, चर्फीबाट पनि उत्सर्जित हुने हुँदा रुघाखोकी लाग्दा घर भित्र बस्नु अति नै उपयोगी मानिन्छ । रुघाखोकी लागेका ब्याक्तीले प्रयोगमा ल्याएका सामाग्री स्टेरिलाइजेसन गरेर पुनः प्रयोगमा ल्याउन सकिन्छ । लत्ताकपडा घाम सुकाएर, हात, सौचालय लगायतमा सेनिटाइजर प्रयोग गरेर आदि ।

हाल सम्म पनि कुनै औषधिसमेत छैन ।ब्यापारीक प्रयोजन नाम अनुसारका औषधि त पाइन्छन् तर यस्को जथाभावी प्रयोगले शरीरलाई हानी गर्दछ । Vicks Vaporub ( नाक घाँटी छाती र पिठ्युँ ) गर्दा छिटो निको हुने गर्दछ । खास भन्ने हो भने रुघाखोकीको औषधि रोगिले बताएका लक्षणका आधारमा निर्भर हुने भएकाले चिकित्सक सँग परामर्श लिनु उत्तम मानिन्छ । (इवन मेडिकल सेन्टर काठमाडौ)

कमेन्ट गर्नुहोस्

तपाईंको ईमेल गोप्य राखिनेछ ।

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

बुलियन मार्केट

विनिमय दर

मुद्राखरिदबिक्री
U.S. Dollar१२२.०३१२२.६३
European Euro१३१.६६१३२.३१
UK Pound Sterling१५०.८७१५१.६१
Swiss Franc१२५.०९१२५.७१
Australian Dollar७७.७८७८.१६
Canadian Dollar८६.९२८७.३५
Singapore Dollar८५.६५८६.०८