यस्तो रहेछ राजधानीमा लगातार विद्युत् काटिनुको कारण

ajaako_artha

काठमाडौं । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले लोडसेडिङको अन्त्य गरेर वाहवाही कमाएपनि व्यवस्थापकीय काममा ध्यान दिन नसक्दा विद्युत् प्रणाली सहज रुपमा सञ्चालन गर्न समस्या हुँदै गएको छ ।
राजधानी काठमाडौँमा एक पछि अर्को गर्दै लगातार विद्युत् काटिनु, अघोषित मात्रामा लोडसेडिङ हुनुको पछाडि पनि व्यवस्थापकिय समस्या नै प्रमुख देखिएको छ ।
राजधानीका हरेक स्थानमा न्यूनतम एक आधा र अधिकतम दुई घन्टासम्म नियमित विद्युत् जानुको पछाडि ट्रान्सफर्मरको क्षमता र प्रसारण प्रणालीमा रहेको समस्या नै प्रमुख कारण बनेको छ । तर त्यसलाई समाधान गर्न प्राधिकरण चुक्दै आएको छ ।
व्यवहारतः लोडसेडिङको अन्त्य भएको भनिएपनि आवश्यक परेको बेलामा लोडसेडिङ हुने गरेको छ । प्राधिकरणले मागको तुलनामा ट्रान्सफर्मर उपलब्ध गराउन नसक्दा काठमाडौं उपत्यका भित्र विद्युत् चुहावट नियन्त्रण तथा सहज विद्युत् व्यवस्थापनमा समस्या पर्ने गरेको पाइएको छ । काठमाडौं उपत्यकामा मात्रै करिब एक हजार थान नयाँ ट्रान्सफर्मरको माग आएको छ । तर प्राधिकरणले मागअनुसार ट्रान्सफर्मर व्यवस्थापन गर्न सकेको छैन ।
काठमाडौँ उपत्यकामा मात्रै ठूला क्षमतामा करिब ७०० ट्रान्सफर्मरको माग रहेको छ  भने साना क्षमतामा ३०० बढी थान ट्रान्सफर्मरको माग आएको छ । मागको तेलनामा करिब ३० प्रतित मात्रै ट्रान्सफर्मर उपलब्ध हुन सकेको छ । वितरण प्रणाली परम्परागत हुनु, ओभरलोड हुनु तथा वितरण प्रणालीले सहज रुपमा काम नगर्दा दैनिक जसो नै समसया बढ्दै गएको छ ।
उपत्यका भित्र सबैभन्दा बढी विद्युत् चोरी हुने गरेको ललितपुरमा मात्रै थप २०० नयाँ ट्रान्सफर्मर जडान गर्नुपर्ने देखिएको छ । तर त्यसतर्फ प्राधिकरणले हालसम्म ध्यान दिएको छैन ।
काठमाडौँमा थप ५०० नयाँ ट्रान्सफर्मर जडानका लागि माग आएको छ । विद्युत् माग बढ्दै जाँदा नयाँ ट्रान्सफर्मरको समेत माग बढेको हो । यस्तै बढी विद्युत् चोरी हुने जिल्लाको रुपमा परिचित भक्तपुरमा पनि २०० को हाराहारीमा नयाँ ट्रान्सफर्मर माग आएको सम्बन्धित कार्यालयले जनाएका छन् । यस्तै सञ्चालनमा रहेका ट्रान्सफर्मरको क्षमता वृद्धिका लागि पनि आवेदन परेको छ ।
काठमाडौँ उपत्यको विद्युत् वितरण प्रणाली परम्परागत प्रकारको रहेको छ । राणा कालमा नै जडान गरिएको प्रसारण प्रणालीले राजधानीको विद्युत् व्यवस्थापन भइरहेको छ । हालकै संरचनाले अबको दुई वर्षपछि समस्या पार्ने नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको बुझाइ छ ।
प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङकाअनुसार हालको विद्यमान वितरण प्रणालीको सुधार नगर्ने हो भने आगामी दुई वर्षपछि भार व्यवस्थापनमा समस्या पैदा भएर लोडसेडिङ गर्नुपर्ने हुन सक्छ ।
अधिकाशं स्थानमा २५ केभीएका ट्रान्सफर्मर जडान भएका छन् । ती स्थानमा कम्तीमा पनि १०० केभीएका नयाँ ट्रान्सफर्मरले विस्थापन गर्नुपर्नेछ । यस्तै ५० केभीएकालाई कम्तीमा पनि १५० केभीएको ट्रान्सफर्मरले विस्थापन गर्नुपर्नेहुन्छ । यस्तै बढी लोड भएका स्थानमा २०० एमभीएको ट्रान्सफर्मर जडान गर्नुपर्ने देखिएको छ ।
नयाँको माग पनि उत्तिकै रहेको छ । यस्तै पूरानाको विस्थापन पनि जरुरी देखिएको छ । भोल्टेज व्यवस्थापनका लागि पनि केही न केही गर्नैपर्ने वाध्यता आइपरेको प्राधिकरणको बुझाइ छ । तर बुझाई भएपनि काम भने सुरु हुन सकेको छैन ।
यस्तै  प्राधिकरणलाई राजधानीका  विभिन्न स्थानमा ट्रान्सफर्मर जडान गर्ने ठाउँ नहुँदा समेत समस्या पैदा भएको छ । बढ्दो मागअनुसारको आपूर्ति व्यवस्थापन गर्न नयाँ ट्रान्सफर्मर जडान गर्नुपर्ने भएपनि स्थानीयबकासीले नयाँ ट्रान्सफर्मर जडानका लागि स्थान उपलब्ध गराउन अटेर गर्दै आएको गुनासो पनि उत्तिकै आएको छ ।
ठाउँ नपाउँदा समस्या भएको छ भने कतिपय स्थानमा वितरण प्रणालीमा नै सुधार गर्नुपर्ने देखिउको छ ।  सहरी क्षेत्रमा मानव बस्तीको बढी चाप भएको भित्री बजार, गाँउ बस्ती तथा बजार क्षेत्रमा समेत सार्वजनिक जग्गा उपलब्ध हुन सकेको छैन ।
भित्री बजार क्षेत्रमा ट्रान्सफर्मर जल्ने तथा पड्किने त्रासले स्थानीयले राख्न नदिने प्राधिकरणको बुझाइ छ ।  ट्रान्सफर्मर राख्ने स्थानको अभावले पनि समस्या खडा गरेको छ । त्यसका कारण वितरण प्रणाली सुधारमा समेत समस्या खडा भएको छ ।
माग अनुसारको नयाँ ट्रान्सफर्मर जडान गर्न प्राधिकरण तयार भएपनि प्राधिकरणले उपयुक्त जग्गा पाउन सकेको छैन । प्राधिकरणको कुल ग्राहक संख्या मध्ये दुई तिहाई बढी संख्या राजधानीमा नै रहेको छ ।
राजधानी बाहिरको ग्राहकको संख्या एक तिहाई मात्रै हो । महिना दिनमा नै मागको मात्रा समेत उल्लेख्य रुपमा बढ्न जान्छ । मागलाई व्यवस्थापन गर्न पन िनयाँ नयाँ उपकरण जडान गर्नुपर्ने देखिन्छ । तर स्थान अभाव तथा स्थानीयको असहयोगका कारण पनि नयाँ ट्रान्सफर्मर जडानका लागि समस्या पर्ने गरेको छ ।
अत्याधिक मात्रामा विद्युत्  माग भएका स्थानमा स्थानीय तहका जनप्रतिनिधिसँग परामर्श गरेर ट्रान्सफर्मर थप गर्ने प्रक्रिया अघि बढाइएको प्राधिकरणको भनाइ छ । तर समस्या समाधान गर्न सबैभन्दा जटिल रहेको छ ।

कमेन्ट गर्नुहोस्

तपाईंको ईमेल गोप्य राखिनेछ ।

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

बुलियन मार्केट

विनिमय दर

मुद्राखरिदबिक्री
U.S. Dollar१०२.२०१०२.८०
European Euro१२७.३५१२८.१०
UK Pound Sterling१४४.३३१४५.१७
Swiss Franc१०९.७४११०.३८
Australian Dollar८१.०३८१.५०
Canadian Dollar८२.२६८२.७५
Singapore Dollar७७.४५७७.९१