मन्दिर बनाउन अर्बाैँ खर्चने सरकारकाे लाजमर्दाे काम : पहिराे जाने थाहा हुँदाहुँदै तारजाली नपाएर गुमाए लिदीमा ३८ जनाले ज्यान

साउन ३०, २०७७ | आजको अर्थ
ajaako_artha

ठूलो पहिरो जाने निश्चित भएको सिन्धुपाल्चोकको जुगल गाउँपालिका–२ लिदिमा राज्यले हारगुहार गर्दा पनि तारजाली व्यवस्था नगरेपछि ३७ जनाले ज्यान गुमाउनु परेको छ ।   

२०७२ को भूकम्पले हल्लाएको गाउँलाई राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणले जोखिमपूर्ण गाउँको सूचिमा राखेपनि पहिरो नियन्त्रणका लागि राज्यले केही वास्ता नगरेपछि शुक्रबार बिहान ३७ जनाको ज्यान गएको हो । 

प्राधिकरणले सो गाउँलाई जोखिम न्यूनीकरण गरेर मात्र बस्ती बसाल्नुपर्ने वा बस्तीलाई पहिरोबाट जोगाउन केही संरचना बनाउनुपर्ने गाउँको सूचीमा राखेको थियो ।  

भूकम्प गएको ५ वर्ष बित्यो, १२० घरधुरी भएको यो गाउँलाई पहिरोबाट बचाउन खासै काम भएन । त्यसका लागि सुरुमा ठूलो पहिरोमा जल प्रकोप उत्पन्न विभागले र तारजाली लगाएर हुने ठाउँमा भूसंरक्षण विभागसँग सहमति भएको थियो । 

ती ठाउँका घर पहिरोको उच्च जोखिममा रहेको भनेर आफूहरुले प्रदेश र संघ सरकारलाई यसअघि नै जानकारी गराएको तर कसैले वस्ती स्थानान्तरका लागि पहल नगरेको कारण ठूलो क्षती भएको वडा अध्यक्ष प्रताप लामाले बताए। 

यसमा सबैभन्दा ठूलो कमजोरी राष्ट्रिय पुनर्निमार्ण प्राधिकरणको छ । प्राधिकरणलाई नेताहरुले आफन्त भर्तिकेन्द्र र कर्मचारीले लुटको स्वर्ग बनाएका छन् । 

प्राधिकरणले समयमै जोखिमपूर्ण बस्ती स्थानान्तरण वा पहिरो रोकथामको कुनै काम नगरेको स्थानीय बताउँछन् । त्यसैले बस्तीलाई सुरक्षित बनाउन काम नभएपछि दुई परिवार भने गाउँ छाडेर सेलाङ सरेका थिए । केही परिवार सार्वजनिक जंगलमा अस्थायी टहरा बनाएर बसेपनि दीर्घकालीन विकल्प नभएपछि उनीहरु फेरी जोखिमयुक्त लिदि बस्तीमा नै फर्किन बाध्य भएका थिए ।

गाउँमाथी भूकम्पले हल्लाएर धाँजा फाटेको पहाड, यसैवर्ष चलाएको डोजर र मोटरबाटो पु¥याइएको र तलतिर बलेफी खोलामा निर्माणाधीन ३६ मेगावाटको अपर बलेफी हाइड्रोको सुरुङमार्गका कारण पहिरो गएको स्थानीयको भनाइ छ । 

केहीसमय पहिला बाह्रबिसेको पहिरो गएपछि लिदिबासी ज्यान जोगाइदिन माग गर्दै स्थानीय जनप्रतिनिधि कहाँ पुगेर सकेसम्म बस्ती नै सारिदिनुपर्ने उनीहरुको माग पनि गरेका थिए । त्यसपछि गाउँपालिकाले भौगर्भिक अध्ययन गरिदिन आग्रह गर्दै जिल्ला विपद व्यवस्थापन समितिमा पत्र पठाएको जुगल गाउँपालिकाका प्रशासकीय अधिकृत लोकबहादुर बिकले बताए । तर ‘प्रदेशमा पत्राचार भइसकेको थिएन । 

सरकारी यही अलमलकैबीचमा गाउँमाथिबाट खसेको पहिरोले १३ घर पूर्णरुपमा क्षतिग्रस्त हुनका साथै र ३७  वटा घरमा ठूलो क्षति भएको छ । पहिरोमा परेका ११ जनाको शव भेटिएको छ भने २७ जना हराइरहेका छन् ।

पूर्वजानकारी पाएपनि मानवीय क्षति रोक्न नसक्नु लाजमर्दो विषय भएको जलाधारविद् मधुकर उपाध्याय बताउँछन् ।  यस्तो लापरवाही हुने हो भने प्रविधिले जतिसुकै विकास गरे पनि फाइदा लिन नसक्ने उनको भनाइ छ । 

बेलैमा सावधानी अपाउँदा चार वर्ष पहिले म्याग्दीमा एक सयभन्दा बढीको ज्यान जोगिएको सो उपाय अपनाएको भए लिदिवासीलाई पनि बचाउन सकिने उनको भनाई छ । 

गाउँपालिका अध्यक्ष होमनारायण श्रेष्ठ भने आफूहरुले बचाउने प्रयास गर्दै नगरेको मान्न तयार छैनन् । ‘

गाउँपालिकाले केही त्रिपाल र तीन वटा चाइनिज टेण्ड पठाएपछि पानी परेका बेला र रातको समयमा गाउँभन्दा पारी सार्वजनिक स्थलमा त्रिपालमा सामूहिकरुपमा बसोबास गर्ने गरेका थिए । तर बिहान बस्तुभाउलाई घाँसपानी गर्न घरमा पुग्थे । शुक्रबार पनि केही बिहानै पुगेका थिए, त्यहीबेला घरमाथिबाट आएको पहिरोले घरगोठसँगै उनीहरुलाई बगाएको हो । 
 

कमेन्ट गर्नुहोस्

तपाईंको ईमेल गोप्य राखिनेछ ।

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

बुलियन मार्केट

विनिमय दर

मुद्राखरिदबिक्री
U.S. Dollar१२२.०३१२२.६३
European Euro१३१.६६१३२.३१
UK Pound Sterling१५०.८७१५१.६१
Swiss Franc१२५.०९१२५.७१
Australian Dollar७७.७८७८.१६
Canadian Dollar८६.९२८७.३५
Singapore Dollar८५.६५८६.०८